Dubai, Birleşik Arap Emirliklerini oluşturan 7 emirlikten birisidir. 'Bölgenin Incisi' olarak tabir edilen, Doğu ile Batinin, modernle çöl egzotizminin birarada sunulduğu Dubai son yillarda turizm gözdelerinden biri durumuna gelmiştir. Sportif aktiviteler, alişveriş eyaletin önemli atraksiyonlari arasindadir. At Yarişlari, Uluslararasi Bot Yarişi, Deve Yarişlari, Hava Oyunlari, Dubai Çöl Golf Turnuvasi, Dubai Dünya Kupasi, Dubai Tenis şampiyonasi ve Uluslararasi World Klass Rugby yarişlari her yil Dubai’de düzenlenen ve turistlerce yoğun ilgi gören sportif aktivitelerdendir.
Genel Bilgiler
Resmi adı: Umman Sultanlığı
Para birimi: Umman Riyali
Başkenti: Maskat (Nüfusu: 90.000)
Diğer önemli şehirleri: Matrah, Mirbat, Suveyh, el-Habura.
Etnik yapı: Nüfusun % 73.5'i Arap, % 19'u Beluci, % 3'ü Farisi (İranlı), % 2'si Urdu (Pakistanlı), % 1.7'si Sevahili, kalanı da Hindistanlıdır.
Dil: Resmi dil Arapça'dır. Halkın çoğunluğu Arapça konuşmaktadır. Farsça ve Urduca da konuşulmaktadır.
Din: Resmi din İslâm'dır. Halkın çok az bir kısmı Hindu (% 1'e yakın), kalanı Müslümandır. Müslümanların % 70'e yakını Hariciliğin hayatta kalan tek kolu olan İbadiyye mezhebine mensup, kalanı sünnidir. (İbadiler hakkında ayrıca Cezayir ve Tunus'un "Din" kısmına bkz.)
İdari bölünüş: 10 ille, 59 valilikten meydana gelir.
Yönetim şekli: Umman, sultanlıkla yönetilmektedir. Sultan oldukça geniş yetkilere sahiptir. 60 kişilik bir Danışma Meclisi bulunmaktadır. Ancak bu meclisin yetkileri oldukça sınırlıdır ve üyeleri halk tarafından değil belli prensipler doğrultusunda yönetim tarafından seçilir. Ayrıca dini otoritenin de siyasi yönetim üzerinde fazla bir etkinliği kalmamıştır.
Üye olduğu birlikler: BM, İKÖ (İslâm Konferansı Örgütü), Arap Devletleri Birliği, Körfez İşbirliği Konseyi, IMF (Uluslararası Para Fonu), İslâm Kalkınma Bankası gibi uluslararası örgütler
Coğrafya
Ortadoğu ülkelerinden sayılan ve Arap Yarımadası'nın güneydoğusunda yer alan Umman, kuzeyden Birleşik Arap Emirlikleri ve Basra Körfezi, kuzeydoğudan Umman Körfezi, güneyden Hint Okyanusu, batıdan Yemen, kuzeybatıdan Suudi Arabistan ile çevrilidir. En yüksek yeri Cebeli Ahdar (Yeşil Dağ) (3108 m.)'dır. Topraklarının % 5'i tarım alanı, az bir kısmı orman, kalan kısmı ise büyük ölçüde çöldür. Tarıma elverişli arazilerinin çoğunu sahil boyunca uzanan ovalar oluşturmaktadır. Umman'da sıcak ve kurak bir iklim hâkimdir. Sahil bölgeleri iç bölgelere göre daha çok yağmur alır. İç kesimlerde sıcaklık bazen 54 dereceye kadar yükselir. Umman Körfezi kıyısında yer alan başkent Maskat'ta yıllık sıcaklık ortalaması 28.4 derece, yıllık yağış ortalaması ise 106 mm.'dir. Yüzölçümü 306.000 km2 dir.
Nüfus
1.700.000 (1993 tahmini). Nüfusun % 12'si şehirlerde yaşamaktadır. Ortalama ömür 66 yıldır. Çocuk ölümlerinin oranı binde 33'tür. Nüfusun % 47'sini 14 yaşın altındakiler oluşturmaktadır.
Ekonomi
Umman ekonomisi öncelikle petrole dayanır. Umman doğal gaz yönünden de zengindir. Bunun yanı sıra önemli miktarda mermer de üretilmektedir. Tarıma elverişli arazisi az (% 5) olmakla birlikte tarım ve hayvancılık sektöründe çalışanların oranı % 62'yi bulmaktadır. Tarıma elverişli topraklar daha çok sahil bölgesindedir. Başta gelen tarım ürünleri tahıl, hurma, darı, muz, üzüm, ceviz, ıhlamur, badem, incir, kayısı ve çeşitli sebzelerdir. Balıkçılık da iyi durumdadır ve birçoklarının geçim alanıdır. Birçok kimse de dokumacılık, silah yapımı, boyacılık gibi çeşitli el sanatlarıyla geçinmektedir.
Dış ticaret: İhraç ettiği ürünlerinin başında ham petrol ve doğal gaz (ihracattaki payı: % 91.5), bakır cevheri, balık ve çeşitli meyve ve sebzeler gelir. İthal ettiği malların başında da işlenmiş petrol, ulaşım araçları, makineler ve yedek parçaları, elektrikli araçlar, kimyasal maddeler, gıda maddeleri ve ilaç gelir. Dış ticaretinde birinci sırayı Japonya alır (ithalattaki payı: % 21). İkinci sırada gelen ülkeler Birleşik Arap Emirlikleri, İngiltere, ABD ve Hollanda'dır.
Tarihi
Umman, M.S. 7. yy’da Ca'fer ve Abd adında iki kardeş tarafından yönetiliyordu. Umman o zaman bir İran sömürgesi gibiydi. Resullah diğer devlet yöneticilerine olduğu gibi Umman krallarına da bir dine davet mektubu gönderdi. Her ikisi de kısa bir süre sonra Müslüman olmuş ve hemen sonrasında İslâm devleti tarafından da tanınmışlardır. Hz. Ali döneminde ortaya çıkan siyasi karışıklıkların sonucunda Haricilik bu ülkede hızla yayıldı. 752'de de Umman'da Abbasiler'e tabi bir harici yönetimi kuruldu. Bu tarihten sonra Umman'ı harici imamları yönetmeye başladı. 913 - 928 yılları arasında ülkeyi Benu Same kralları yönetti. 928 - 951 yılları arasında da Vecihiler yönetimi ele almışlardır. Ancak 951'de imamlar devlet yönetimini tekrar aldılar. 1154'te devlet yönetimi Nebhani krallarına geçti. İmamlar bu dönemde de halk arasındaki dini otoritelerini korumuşlardır ve 1406’dan sonra yeniden devlet yönetimini ele aldılar. Bu anılanlar her ne kadar Umman'da özerk birer yönetim kurdularsa da dışarıda sırasıyla Abbasiler'e, Buveyhiler'e, Selçuklular'a, Moğollar'a, Harezmşahlar'a, Celayirliler'e, Timurlular'a ve Safeviler'e tabi olmuşlardır. Ancak bu tabiiyet söz konusu yönetimleri Umman üzerinde fazla söz sahibi kılmıyordu ve sembolik bir bağlılıktan ibaret kalıyordu. 1517'den sonra Umman, Osmanlı nüfuzuna girdiyse de bir Osmanlı eyaleti olmadı. 16. yüzyılın başlarından itibaren Portekizli sömürgeciler Umman kıyılarına çıkarak Maskat'ı ve sahildeki diğer bazı bölgeleri işgal ettiler. İç kesimlerde ise yine yerli yönetim hükmünü sürdürdü. Bu tarihte imamlığa ve devlet yönetimine Ya'rubilerden Nasır bin Mürşid getirildi. Portekizlileri tamamen çıkarmayı başaran Ya'rubiler'in yönetimi 1741'e kadar sürdü. Daha sonra önceden Ya'rubilerin Sohar valisi olan Ahmed bin Said bin Muhammed hükümdarlığa seçildi. 1783'te Maskat resmen başkent ilan edildi. 18. yüzyılın sonlarında İngilizler Umman'la ilgilenmeye başladılar. Umman hükümdarı daha sonra Fransa'yla da ilişkilerini sıklaştırdı. Ancak İngilizler 1850'den sonra Arap yarımadasındaki bazı bölgeleri işgal ederek bölgedeki nüfuzlarını artırdılar. Umman üzerindeki İngiltere - Fransa rekabetini İngilizler kazanarak, 1917'den sonra bu ülkeyi tamamen kendi nüfuzlarına aldılar. Ancak Umman'daki geleneksel saltanat varlığını sürdürdü. İngilizler zaman içinde Umman sultanlarıyla imzaladıkları anlaşmalarla bu ülke üzerinde geniş ticari ve siyasi ayrıcalıklar elde ettiler. Umman, 20 Aralık 1951'de bağımsızlığını ilan ettiyse de İngiltere iç karışıklıklardan yararlanarak bu ülke üzerindeki siyasi nüfuzunu devam ettirdi.
Ulaşım
Başkent Maskat'taki uluslararası trafiğe açık olmak üzere tarifeli sefer yapılan 5 havaalanı mevcuttur. Maskat'ta ve hemen yanı başındaki Matrah'ta ithalat ve ihracatta kullanılan birer büyük liman bulunmaktadır. Daha başka sahil şehirlerinde de küçüklü büyüklü birçok liman vardır. Umman, 100 grostonun üstünde yük taşıyabilen 26 gemiye, 27.440 km. karayoluna sahiptir. Bu ülkede ortalama 9 kişiye bir motorlu ulaşım aracı düşmektedir.
|
|